• GEHONOREERDE PROJECTEN VOORJAAR 2024

    Op volgorde van indiening.
    De projecten die zijn toegekend sinds 2021 worden deels gefinancierd door het Mediafonds Zuid-Holland.

    OEKRAÏNERS IN LEIDEN 

    In april 2024 wonen circa 550 Oekraïense ontheemden tussen hoop en vrees in Leiden. Voornamelijk vrouwen met kinderen, veelal uit uiteengedreven gezinnen. Zij wonen in vijf locaties in Leiden en moeten vaak verhuizen omdat hun woonplek weer een andere bestemming heeft. Hun verblijfsvergunning loopt tot maart 2025. De kinderen gaan naar school en spreken Nederlands, de moeders spreken Oekraïens, sommigen wat Engels. De helft van hen vond werk, meestal wel onder hun opleidingsniveau. In tien interviews met tien personen schrijft Hans Schuurman over hun angsten, zorgen, twijfels, plannen en dromen. Er zijn contacten met vrouwen die mét hun gezin op de vlucht gingen, meereizende oma’s; afgekeurde en gewonde militairen (die in het LUMC behandeld worden) , oudere mannen (boven de 60 niet meer dienstplichtig) ); Oekraïense locatiemanagers en de gemeenteambtenaar betrokken bij dit onderwerp. De productie omvat ook foto's en wordt niet alleen een weergave van de benarde persoonlijke positie van deze ontheemden, maar besteedt ook aandacht aan hun mening over de onzekere politieke omstandigheden.

     

    Maker: Hans Schuurman

    Mediapartner: Leids Nieuwsblad

    Output: serie artikelen met foto's

    Bedrag: 3.500

    ZERO EMISSIE STADSLOGISTIEK IN LEIDEN 

    Per 1 januari 2025 voert Leiden een zero-emissiezone voor de binnenstad in. Leiden is daarmee een van de eerste circa dertig gemeentes in Nederland die op korte termijn aan de slag gaat met Zero Emissie Stadslogistiek (ZES). In eerste instantie mogen alleen bedrijfswagens op fossiele brandstoffen de binnenstad niet meer in. Maar zijn de Leidse ondernemers wel zo ver dat ze over negen maanden hun bevoorrading voor elkaar hebben zonder uitstoot? Grote leveranciers zullen er wel op inspelen, maar hoe zit het met het mkb? En welke uitzonderingen zijn er zoal mogelijk en wie komen daarvoor in aanmerking?

    In een serie van vijf artikelen + radio-interviews zoekt Sleutelstad in de aanloop naar de invoering uit hoe de vlag erbij hangt bij de Leidse binnenstadondernemers.

     

    Maker: Chris de Waard

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: serie artikelen met radio-interviews's

    Bedrag: 5.600

    DOCUMENTAIRE LEIDENS ONTZET 

    De Leidse regio viert en herdenkt dit jaar op bijzondere wijze dat het 450 jaar geleden is dat Leiden werd ‘ontzet’. De documentaire ‘Sporen van Drie Oktober’ vertelt het verhaal achter de sporen en plekken van deze bijzondere gebeurtenis uit de vaderlandse geschiedenis en brengt het voor velen bekende verhaal zo vanuit een geheel nieuw perspectief.

    De documentaire is onderdeel van het multimediale project ‘Sporen van Drie Oktober’, een van de jubileumprojecten van de 3 October Vereeniging. Deze aanvraag betreft alleen de documentaire.

    De documentaire (ca. 50 min) onderzoekt de betekenis van het herdenken bij het volksfeest dat Drie Oktober is. Daarbij kijken we nadrukkelijk vanuit het heden naar het verleden:

    - Zijn mensen zich bewust van de oorsprong van het feest? En is dat belangrijk om te kunnen vieren en herdenken?

    - Hoe wordt het verhaal van Drie Oktober levend gehouden en welke waarde hebben het feest en de herdenking voor de inwoners van Leiden?

     

    Makers: Ruurd Kok, Reanne van Kleef en Tess van Kooperen

    Mediapartners: Omroep West en Sleutelstad

    Output: documentaire van ca. 50 minuten

    Bedrag: 15.000

    DRUGSGEBRUIK IN STUDENTENSTAD LEIDEN 

    ‘Het Marengo-proces moet de ogen openen: Nederland is een narcostaat geworden’ kopte de NRC boven haar commentaar van 1 maart 2024. De afgelopen jaren zijn illegale drugs een grotere rol gaan spelen in de Nederlandse maatschappij. Dit is niet enkel te zien vanuit de onderwereld, waar advocaten en misdaadjournalisten worden vermoord en de rechtsstaat op haar grondvesten schudt, maar ook in de reguliere maatschappij heeft dit zijn uitwerking. In 2022 nog trokken bestuursleden van het Utrechts Studenten Corps aan de bel. Experimenteren is studenten altijd al eigen geweest, zeiden ze, maar er worden nu wel héél veel harddrugs gebruikt. Is er sprake van een normalisatie van illegaal drugsgebruik? Wie zijn de gebruikers? En welke gevolgen brengt een trend als deze met zich mee?

    Ook Leiden zal deze ontwikkeling niet zijn ontgaan. In de studentenstad wonen tal van mensen die ook wel eens een pilletje slikken, die ‘experimenteren’ zogezegd. Hoe is de situatie dus hier? Wat vinden gebruikende studenten zélf van de ontwikkeling? Is er sprake van normalisatie? Wat vinden experts en beleidsmakers en wat zijn de gevolgen voor de Leidse samenleving? Een serie diepgravende artikelen moet antwoord geven op deze vragen.

     

    Maker: Pol Koopman

    Mediapartner: Mare

    Output: serie artikelen (drieluik)

    Bedrag: 5.100

    DE ADEMENDE STAD 

    Leiden is niet alleen een extreem dichtbebouwd, de stad ligt ook nog ingeklemd tussen twee drukke snelwegen. Dit gegeven nemen wij als vertrekpunt voor een veelzijdig luchtportret van Leiden. Hoe slecht is de lucht die Leidenaren inademen, en wat zien huisartsen daarvan terug in hun praktijk? Hoeveel warmer wordt het in de stad dan daarbuiten, en op welke plekken blijft hitte het langst hangen? Wat is de invloed van de toenemende hoogbouw op luchtstromingen en stadsklimaat? En tot welke hoogte reikt de gemeentelijke jurisdictie eigenlijk? Maar ook: de poëtica van de Leidse wolkenluchten, speurtocht naar de beste luchtzuiverende boom van Leiden, op bezoek bij de hoogste luchtbewoner van de stad, het stille einde van het Leidse RIVM-luchtmeetpunt, en heimwee naar de steeds vaker uitblijvende westenwind.

    Fotograaf en schrijver maken samen een ‘luchtreis’ door de stad om de situatie op een inzichtelijke en tot de verbeelding sprekende manier in kaart te brengen. We onderzoeken waar de knelpunten zitten en verkennen de dreiging van de toekomst. We willen weten hoe bestuurders, beheerders en wetenschappers ernaar kijken, maar duiken ook in de belevingswereld van de 'gewone' Leidenaar. Woord en beeld zijn gelijkwaardig en werken op verrassende manieren op elkaar in.

     

    Makers: Rob Overmeer en Afke van der Toolen

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: serie verhalen met foto's

    Bedrag: 27.000

    JUBILEUMBIJLAGE 450 JAAR LEIDENS ONTZET 

    Dit jaar is het 450 jaar geleden dat Leiden werd ontzet uit een Spaanse belegering. Een speciale jubileumbijlage in het Leids Nieuwsblad laat zien hoe het jubileum in 2024 wordt herdacht en gevierd. Dit gebeurt aan de hand van informatieve, ontroerende, onthullende journalistieke verhalen in alle genres. Er is ruimte voor nieuws, achtergrondverhalen, interviews, columns, fotorubrieken enz. Met de bijlage gaat het jubileum leven bij de inwoners van Leiden en regio en wordt alles wat zo’n jubileum aan bijzondere verhalen oplevert, tastbaar en blijvend.

    Het idee voor de krant is ontstaan binnen de jubileumcommissie van de 3 October Vereeniging, maar de productie en projectleiding van de krant liggen in handen van journalistieke partijen in de stad.

    Omdat de missie van het jubileum dit jaar is ‘3 oktober van iedereen, voor iedereen’ en ook omliggende gemeenten het feest meevieren, is het Leids Nieuwsblad bij uitstek het medium voor deze journalistieke bijlage. We bereiken er 63.000 huishoudens van Leiden, Voorschoten, Leiderdorp, Zoeterwoude en Oegstgeest mee.

     

    Maker: Erik de Jager (coördinator/eindredacteur/aanvrager)

    Mediapartner: Leids Nieuwsblad

    Output: eenmalig katern op 19 september 2024

    Bedrag: 4.295

    IN DE KEUKEN VAN DE KUNSTENAAR 

    Kunstroute Leiden bestaat dertig jaar. De interviewserie ‘In de keuken van de kunstenaar’ beschrijft het maakproces van Leidse kunst tijdens deze jubilerende Kunstroute. In tien afleveringen vertellen tien Leidse kunstenaars over hun werk: hoe komt dit tot stand, waar halen ze hun inspiratie vandaan, op welke problemen stuiten ze, wat willen ze er mee vertellen, wat zijn hun dromen, waar hebben ze gefaald etc.

     

    Makers: journalistYaël Vinckx en fotograaf Taco van der Eb

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: 10-delige serie artikelen met foto's

    Bedrag: 8.130

    STUDENTENPROJECT SPOREN VAN 3 OKTOBER 

    Op 3 oktober 2024 is het 450 jaar geleden dat Leiden werd ontzet, na maandenlange Spaanse belegering. Dit is aanleiding voor het project ‘Sporen van drie oktober’: het bekende verhaal van ‘3 oktober’ wordt op verschillende, nieuwe, multi-mediale manieren verteld: in beeld, met geluid en op papier. Met o.a. een documentaire, artikelen in de krant en op de socials, een boek, een podcast en een route.

    Een mooi element in dit project is de samenwerking van mboRijnland, Hogeschool Leiden en Universiteit Leiden. Met elkaar gaan studenten aan de slag met eigen producties om onderdelen van dit historische verhaal te vertellen en te plaatsen in de huidige, actuele context. Onder wie: mbo-studenten Contentcreator en Mediavormgeving; hbo-studenten Commerciële Economie en communicatie; wo- studenten Journalistiek & Nieuwe media, Publieksgeschiedenis en Applied Archeology;

    In redacties werken zij samen aan multimediale producties: tekst, video, explainers, podcast, tijdlijnen, etc. Elke redactie krijgt een onderwerp binnen de scope van ‘sporen van 3 oktober’.

     

    Makers: div. studenten, coördinatie: Lara Ummels (kennismakelaar Leiden Kennisstad)

    Mediapartners: alle Leidse media

    Output: div. multimediale producties

    Bedrag: 5.000

    GEHONOREERDE PROJECTEN NAJAAR 2023

    Op volgorde van indiening

    DE STADSSNORKELAAR

    In een stad waar geschiedenis en water elkaar ontmoeten, vindt er een stille strijd plaats. De Leidse grachten, een idyllische plek, worden bedreigd door invasieve exoten. Maar één vrouw, Aaf Verkade, is vastbesloten het tij te keren. De enige stadssnorkelaar van Nederland is al jaren bezig om de balans te herstellen. In een documentaire worden het fascinerende Leidse onderwaterleven en de problemen die invasieve exoten kunnen opleveren voor de inheemse flora en fauna belicht, met als doel het gesprek over de Leidse grachten aan te wakkeren.

     

    Maker: Anita A.C. Janssen (documentairemaker, fotograaf)

    Mediapartners: Sleutelstad en Omroep West

    Output: 1 documentaire

    Bedrag: € 8.000

    ÉÉN BRANDWEER

    303 jaar lang had Oegstgeest een eigen vrijwillig brandweerkorps. De Leiderdorpse vrijwillige brandweer vierde in 2022 zijn 125-jarig bestaan. Eind vorig jaar sloten de brandweerkazernes in beide dorpen voorgoed de deuren. Reden was de opening van de nieuwe brandweerkazerne aan de Schipholweg in Leiden. Volgens de veiligheidsregio Hollands Midden is het effectiever, efficiënter en goedkoper om alle brandweerzorg in Leiden-Noord, Leiderdorp en Oegstgeest te leveren vanuit deze kazerne waar het Leidse beroepsbrandweerkorps 24/7 paraat is.

     

    In een serie van drie artikelen onderzoeken wij hoe de nieuwe werkwijze is uitgepakt. Zijn de verwachte voordelen op gebied van efficiency en kosten inderdaad behaald? Merken inwoners van Leiderdorp en Oegstgeest verschil? Wat heeft het verdwijnen van de brandweerkazernes uit beide dorpen gedaan voor het veiligheidsgevoel? En hoe bevalt de nieuwe situatie de vrijwilligers die zijn overgestapt naar de Leidse kazerne?

     

    Makers: Corrie van der Laan en Willemien Timmers (documentairemaker, fotograaf)

    Mediapartners: Leiderdorps Weekblad, Oegstgeester Courant en Sleutelstad

    Output: 3 artikelen

    Bedrag: € 4.200

    ONGEHOORZAAM

    ONgehoorzaam is een nieuwe onafhankelijke journalistieke podcast over Leidenaars die eigenwijs het verschil maken in ingewikkelde tijden. We bevinden ons in meerdere complexe transities tegelijkertijd. Hoe zorgt Leiden ervoor dat de klimaatdoelen1 van 2030 en 20502 gehaald worden? Hoe krijg je de consumptiemaatschappij circulair? Hoe blijf je met elkaar

    in gesprek? En hoe zorg je ervoor dat iedereen mee kan doen? Wie zijn de helden die daarin het voortouw nemen, die dwars

    liggen als het nodig is?

     

    In ONgehoorzaam gaat journalist, Leidenaar en radiomaker Pieter van der Wielen (bekend van o.a. Op1 en Nooit Meer

    Slapen) in gesprek met pioniers, veranderaars en versnellers die écht het verschil maken. Wie zijn zij? Wat drijft hen? En wat kunnen we van hen leren?

     

    Maker: Michiel van Poelgeest (Studio Onzichtbaar)

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: podcastserie

    Bedrag: € 10.000

    HET GEHEIM VAN DE EEUWELING: EEUWIG LEVEN

    De steeds ouder wordende mens grijpt niet alleen naar manieren om zijn leven te rekken, maar zoekt ook naar vormen om herinnerd te worden. Het geheim van de Eeuweling: eeuwig leven is een autonome verhalende podcastreeks, die ingaat op het thema eeuwig leven vanuit verschillende invalshoeken. Eeuwig leven van de mens, eeuwig leven in de natuur, eeuwig leven in religie en cultuur en eeuwig leven met behulp van technologie (A.I. en digitaal verder leven). Aan de basis van dit project staan interviews met onderzoekers en wetenschappers van de Universiteit Leiden.

     

    Maker: Tijs Huys

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: podcastserie

    Bedrag: € 5.000

    MISLUKKING IN DE LEIDSE WETENSCHAP

    Veelbelovend, positief, baanbrekend. Sla de wetenschapsbijlage open en het gaat veelal over succes en veelbelovende ontwikkelingen. In een nieuwe serie in het Leidsch Dagblad trachten we een inkijkje te bieden in het wetenschappelijke proces door ook eens in gesprek te gaan over mislukking in de wetenschap. Leidse onderzoekers worden benaderd en geïnterviewd, voorbeelden van mislukkingen worden beschreven en er wordt belicht wat ‘mislukking’ in de wetenschap eigenlijk precies inhoudt.

     

    Maker: Anika van de Wijngaard

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: serie artikelen

    Bedrag: € 9.880

    GEHONOREERDE PROJECTEN VOORJAAR 2023

    (Op volgorde van indiening)

    DE 'PERFECTE' NIEUWE BURGEMEESTER VOOR LEIDEN

    Peter van der Velden is op 1 september 2023 aangesteld als waarnemend burgemeester. Hij blijft tot er een nieuwe kroonbenoemde burgemeester voor Leiden is gevonden. Naar verwachting is dat in september 2024.

    In een serie van twaalf artikelen in het Leids Nieuwsblad vertellen bekende en onbekende Leidenaren wat voor burgemeester zij de gemeente Leiden toewensen. 

     

    Maker: Hans Schuurman

    Mediapartner: Leids Nieuwsblad

    Output: serie van 12 artikelen

    Bedrag: € 2.500

    ZIJN WE KLAAR VOOR DE WINTER?

    Na extreme pieken is de gasprijs weer laag en niet iedereen maakt zich druk over het klimaat. Dus de urgentie van verduurzamen ebt wat weg. Maar in oktober kan de energierekening weer snel oplopen; en deze keer gaat de regering alleen de laagste inkomens te hulp schieten. Hoe goed zijn Leidse huiseigenaren straks voorbereid op de winter? Wie is het gelukt om te verduurzamen, wie niet en hoe komt dat? En zorgt het isolatieoffensief van wethouder Yvonne van Delft voor een versnelling?

    In een serie van zes artikelen bij Sleutelstad worden deze kwesties behandeld en in context geplaatst. De serie is een vervolg op het project Gas minderen / Isoleer mee met de VvE dat in februari 2023 is afgerond. Deze follow-up biedt een kans om na te gaan hoe het afloopt met enkele initiatieven die in het vorige project beschreven zijn. Maar dat is slechts een deel van het verhaal. De nieuwe serie zal ook ingaan op de rol van grote spelers die de verduurzaming van woningen kunnen aanjagen. Naast woningcorporaties en andere vastgoedeigenaren kijken we naar de overheid, en dus vooral de gemeente Leiden.

     

    Maker: Frank Steenkamp

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: serie van 6 artikelen

    Bedrag: € 9.360

    ROOFKUNST IN LEIDSE MUSEA

    "Roofkunst moet terug naar de rechtmatige eigenaar", dat is de inzet van het kabinet. Wat betekent dat besluit voor de Leidse musea? Hoeveel roofkunst hebben zij in hun collecties en hoe verloopt het proces? Er liggen bijvoorbeeld claims uit Indonesië en Nigeria over kunstwerken in Leidse musea, maar wat is daar nu de status van? Is daar duidelijkheid over? Hoelang duurt het tot deze kunsten moeten worden teruggegeven (of niet)? Wat zijn de gevolgen voor de bezoekers en de musea? Wat kost het hen, mogen zij na een terechte claim het nog wel tentoonstellen, eventueel met uitleg erbij? Kortom veel vragen, het onderzoeken waard. In drie artikelen worden de status en gevolgen van roofkunst in Leidse musea opgetekend.

     

    Maker: Hidde van Slooten

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: serie van 3 artikelen

    Bedrag: € 2.800

    KNOOPPUNT LEIDEN VERBINDT - DE KNOOP ONTRAFELD

    De komende jaren staat er nogal wat te gebeuren in en rond station Leiden Centraal. Er worden in de directe omgeving nog vele duizenden woningen bijgebouwd, net als de nodige vierkante meters kantoren. Het station zelf wordt vergroot, tunnels worden aangepast, er komt een overdekt busstation en ook moeten er nog ondergrondse stallingsruimtes bijkomen voor duizenden fietsen. Leiden heeft voor deze ontwikkelingen eind vorig jaar een toezegging gekregen voor maar liefst 190 miljoen euro. Dat geld komt van het Rijk, omdat het ov-knooppunt Leiden niet alleen lokaal of regionaal van belang is, maar ook landelijk.

    Dit veelomvattende project kreeg de naam ‘Knooppunt Leiden Verbindt’ mee. In ‘De knoop ontrafeld’ wordt onderzocht wat er allemaal op de rol staat, hoe zeker die ontwikkelingen zijn, wat de kostendragers zijn en welke invloed de transformatie van dit gebied heeft voor de inwoners van stad en streek.

     

    Maker: Chris de Waard

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: serie artikelen, radioreportages en een afsluitende tv-reportage

    Bedrag: € 20.000

    DE VIJF PLAGEN VAN HET LUMC

    De ontwikkelingen rond de voorgenomen sluiting van de afdeling Kinderhartchirurgie in het Leids Universitair Medisch Centrum schetsten een perspectief dat tot voor kort onvoorstelbaar was: er is een toekomst mogelijk waarin het LUMC geen academisch ziekenhuis meer is. De sluiting van deze afdeling en daarmee het verdwijnen van een specialisatie zou een domino-effect in het ziekenhuis teweeg kunnen brengen waardoor uiteindelijk de academische status van het LUMC in gevaar komt. Leidsch Dagblad en Zorgvisie willen journalistiek onderzoek doen naar de toekomst van het LUMC. Wat zou het voor Leiden, de Leidse economie, de wetenschap en de zorg in de stad betekenen als het LUMC zijn academische status kwijt zou raken? En hoe is het zo ver gekomen dat een van de belangrijkste academische ziekenhuizen van het land een belangrijke specialisatie als Kinderhartchirurgie dreigt te verliezen?

     

     

    Makers: Coen Polack, Marieta Kroft, Wilfred Simons, GerBen van 't Hek, Simon Broersma, Bart Kiers

    Mediapartners: Leidsch Dagblad & Zorgvisie

    Output: meerdere grote verhalen (print en online) en een podcast

    Bedrag: € 16.416

    HET PLACEBO-EFFECT IN LEIDEN

    Hoogleraar gezondheidspsychologie aan de Universiteit Leiden Andrea Evers is in wetenschappelijke kringen wereldberoemd geworden door haar baanbrekende onderzoek naar het placebo-effect. In 2019 ontving Evers hiervoor de NWO Stevinpremie, één van de hoogste onderscheidingen in de wetenschap. Het placebo-effect is een relatief nieuw onderzoeksveld en gaat volgens Evers in de kern over verwachtingen. “Dus hoe kan het dat een bepaalde verwachting van de patiënt invloed kan hebben op het immuunsysteem? Iedereen vindt dit interessant. Maar het is ook één van de ondergeschoven kindjes, omdat de gezondheidszorg nog heel erg in disciplines denkt. Fysieke gezondheid en mentaal welzijn worden nu nog heel erg gescheiden, terwijl die twee juist heel erg bij elkaar horen.” De ambities van Evers zijn groot: ze wil met haar onderzoeksteam de gezondheidszorg veranderen. Hoe gaat het placebo-onderzoek ervoor zorgen dat we op een andere manier naar onze gezondheidszorg gaan kijken? In een verhalende podcast van 25 minuten volgen we de Leidse onderzoekers in 2023, een jaar waarin ze hopen nieuwe veelbelovende onderzoeksresultaten bekend te kunnen maken.

     

    Makers: René van Es en Richard den Haring

    Mediapartner: Mare

    Output: podcast

    Bedrag: € 4.300

    DRESSCODE KETI KOTI

    Dit jaar wordt extra stilgestaan bij de afschaffing van de slavernij in het Nederlandse koninkrijk. Ook in Leiden wordt op verschillende manieren aandacht aan dit herdenkingsjaar besteed. Zo vinden rond het overkoepelend thema ‘Leiden bezint en verbindt’ verschillende culturele evenementen plaats, waarmee uiteenlopende doelgroepen bereikt zullen worden. Deze zomer verschijnt tevens de publieksvriendelijke uitgave van Janice Deul over Keti Koti (Sranantongo voor: verbroken ketenen). Deul
    is een Leidse, Afro-Nederlandse journalist en fashion-/cultuuractivist, die zich sterk maakt voor een inclusief klimaat in mode, media en kunst.
          

    Janice Deul, en Eelkje Colmjon, stadsfotograaf van Leiden in 2020, slaan de handen ineen door een serie lifestyle portretten te maken van lokale nazaten van tot slaaf gemaakte personen met Surinaamse en Antilliaanse wortels. De foto’s worden genomen op locaties in de stad, die een connectie hebben met het slavernijverleden. De focus ligt op de kleding die tijdens de Keti Koti-viering en -herdenking wordt gedragen. Middels deze outfits geven de geportretteerden uiting aan hun cultuur en/of individualiteit. Tekst en beeld vullen elkaar aan in deze serie. In de begeleidende interviews wordt persoonlijke informatie gedeeld en aanvullende informatie gegeven. Wat vertelt de kleding ons? En wat betekent Keti Koti anno nu voor deze Leidenaren?

    Makers: Janice Deul en Eelkje Colmjon

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: serie van 7 portretten met verhalen

    Bedrag: € 7.955

    3 OKTOBER VOOR STUDENTEN

    Voor een opdracht van mijn opleiding aan de Hogeschool van Amsterdam heeft Casper Chaudron aan een onderzoek gewerkt voor het maken van een podcast over het 3 oktoberverhaal, met als doelgroep studenten. Omdat hij merkte dat studenten die hier niet vandaan komen (en ook veel Leidse studenten) het verhaal niet goed kennen, maar wel ieder jaar het feest meevieren, wil hij er een educatieve podcast over maken. Over het historische verhaal (wat is er gebeurd?). En over mythes die ontstonden en doorverteld worden. Uiteindelijk moet de serie een objectieve reflectie bieden op hoe we het 3 oktoberverhaal vertellen. In een tijd dat steeds meer historische figuren en gebeurtenissen tegen het licht worden gehouden in het publieke debat. Het verhaal zoals de meeste Leidenaren het kennen wordt belicht uit verschillende invalshoeken, zoals die van de Spanjaarden en de katholieke burgers. Waardoor de luisteraar het verhaal in een bredere context kan zetten en begrijpen. En bedenken hoe we in het heden met dit soort geschiedenisverhalen om kunnen gaan.

    Maker: Casper Chaudron

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: podcastserie (3 afleveringen)

    Bedrag: € 1.700

    GEHONOREERDE PROJECTEN NAJAAR 2022

    Op volgorde van indiening. De projecten die zijn toegekend in 2021, 2022 en 2023 worden deels gefinancierd door het Mediafonds Zuid-Holland.

    ACADEMISCHE VOETAFDRUKKEN

    Het Leidsch Dagblad gaat een onderzoek doen naar de voetafdruk die alumni van de Universiteit Leiden (een van de oudste universiteiten ter wereld) achterlaten in de academische wereld.

     

    Makers: Coen Polack, GerBen van 't Hek, Anne de Vries

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: 4 producties in de krant en op de website

    Bedrag: € 14.812

    VASTGOEDDEAL VOORSCHOTEN: WAT GING ER MIS?

    In de 17de eeuw werd er door de gemeente vergaderd en rechtgesproken. Tegenwoordig worden er over het Ambachts- en Baljuwhuis in de Voorstraat juist zaken gevoerd. Al sinds 2018 probeert de gemeente Voorschoten het monumentale pand te verkopen, maar het liep twee keer in de soep. Waar de verkoop een nieuwe impuls had moeten geven aan de levendigheid van het centrum van Voorschoten, staat het oude pand nu maar weg te rotten.
    Eerst blokkeerde de gemeenteraad de deal met de huidige huurder Jos Kriek. Daarna ging het pand in de openbare verkoop en kwam Boris Bayer als winnaar uit de bus. De Wassenaarse Vastgoedmagnaat, bekend van het doorverkopen van de oude rechtenfaculteit in Leiden, bood 1.4 miljoen euro. Ook die deal ging niet omdat hij zijn vader wilde laten meebetalen. De gemeente trok de stekker er uit en daarop stapte maakte Bayer naar de rechter. Wat ging hier mis?
    Via een wob-verzoek zijn er honderden documenten van de gemeente Voorschoten beschikbaar gekomen over het Ambachts- en Baljuwhuis. In samenwerking met de onderzoeksredactie van Omroep West en de Voorschotense Krant en via gesprekken met betrokkenen onderzoekt Lieuwe van Slooten het mislukte verkoopproces, de huidige staat van het pand en de toekomst.
     
    Maker: Lieuwe van Slooten
    Mediapartners: Sleutelstad, Voorschotense Krant, Omroep West
    Output: 3 artikelen
    Bedrag: € 9.620

    MEEDOEN IN DE MEELFABRIEK

    Inclusie is hip, hot en happening. Maar niet iedereen lijkt onder die paraplu te vallen. Mensen met een verstandelijke beperking, een wat lager IQ dan gemiddeld of psychische problematiek worden vaak vergeten en blijven aan de zijlijn staan. Terwijl zij ook heel graag willen laten zien dat ze kennis en vaardigheden hebben, plus de wil iets nieuws te leren, en bovendien heel veel hart voor hun werk.
    In de iconische Leidse Meelfabriek gaat het gebeuren. Zorgorganisatie Gemiva-SVG groep gaat daar met een groep cliënten pionieren. Meedoen in de maatschappij, op echte werkplekken. Inclusie kan alleen slagen als iedereen ook bereid is een stap opzij of naar achteren te doen, om plaats te maken.
    Podcastmakers Gerry van Bakel en Andy Clark gaan dit proces onderzoeken. Niet van buitenaf, maar er middenin, samen met de mensen om wie het gaat. De hoofdpersonen van de serie worden onderdeel van het productieteam. Hoe zal het hen vergaan? Waar lopen ze tegenaan? Hoe reageert hun omgeving? Wat ervaren werkgevers, collega’s en klanten?
     
    Makers: Gerry van Bakel en Andy Clark
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: 5-delige podcastserie
    Bedrag: € 17.680

    STRANDTENTEN, WATEROVERLAST EN RIVIERKREEFTEN: DE INVLOED VAN WATERSCHAPPEN

    In maart 2023 kunnen inwoners van Zuid-Holland weer naar de stembus om nieuwe leden voor de vijf waterschappen te kiezen. Maar waar stemmen we over? Waarom betalen we jaarlijks waterschapsbelasting? En wat is de invloed van de waterschappen?
    In vijf producties zoomen we in op concrete onderwerpen waarover de waterschappen de afgelopen jaren besloten hebben. Daardoor ontstaat een serie die niet hoog over en politiek is, maar invoelbaar en aansprekend. Voor de research en productie is ook financiering aangevraagd bij het Zuid-Hollands Mediafonds.
     
    Makers: Lieuwe van Slooten en IJsbrand Terpstra
    Mediapartners: Omroep West en Sleutelstad
    Output: 5 publicaties
    Bedrag: € 1.950

    60 JAAR PAPOEA'S IN LEIDEN

    In twee mediumreads en drie podcastafleveringen geven we een beeld van de Papoea's die sinds de jaren zestig in Leiden zijn komen wonen. Het is op 1 oktober 60 jaar geleden dat Nederland vertrok uit Nederlands Nieuw-Guinea, het land van de Papoea's. Dit gebeurde na het grootste naoorlogse conflict waar Nederland in verzeild raakte. Sinds die tijd zijn duizenden Papoea's naar Nederland gevlucht. Een aantal daarvan woont al tientallen jaren in Leiden. Over deze groep is zeer weinig bekend, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de in Nederland verblijvende Molukkers. Hoe is het om te leven in diaspora terwijl je eigen land je ontnomen is en bijna niemand in de stad iets weet over of vraagt naar je geschiedenis en identiteit?
     
    Makers: Nico Jouwe en Julia Jouwe
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: 2 mediumreads en 3 podcastafleveringen
    Bedrag: € 5.700

    DE LEIDSCHE VIJF

    In de De Sitterzaal, de grootste collegezaal in het Huygensgebouw van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen, hangt een levensgrote afdruk van een legendarische foto, gemaakt op 26 september 1923. Vijf weergaloze wetenschappers: Albert Einstein, Arthur Eddington, Paul Ehrenfest en de Nederlandse Hendrik Antoon Lorentz en Willem de Sitter, naar wie de zaal vernoemd is.
    Wie waren deze grootheden? Wat deden ze samen, die dag in Leiden? Heeft dit A-team iets speciaals neergezet? In deze serie zoeken we het complete verhaal achter deze foto uit door in de wetenschappelijke biografie van de vijf te duiken. Vijf wetenschappers, vijf afleveringen, om te ontdekken hoe deze grootheden samen kwamen in onze stad. Wist je, bijvoorbeeld, dat Nobelprijswinnaar Lorentz het eerst op de proppen kwam met de beroemde relativiteitstheorie, en Einstein die verder ontwikkelde? Of dat een wasbak, waar Einstein zijn handen ooit zou hebben gewassen, bewaard is gebleven en nu naast de foto hangt? In een afsluitende zesde aflevering maken we de balans op: wat heeft de bijeenkomst betekend voor de ontwikkeling van de wetenschap, de maatschappij en Leiden als de 'Stad van Ontdekkingen'?
     
    Makers: Frank Rensen en Nour Eldín Emara
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: 6-delige podcastserie
    Bedrag: € 3.780

    Gehonoreerde projecten Leids Mediafonds

    voorjaar 2022

    Op volgorde van indiening. De projecten die zijn toegekend in 2021, 2022 en 2023 worden deels gefinancierd door het Mediafonds Zuid-Holland.

    BUSKRUITRAMP

    Infectieziekten, oorlogen, natuur- en klimaatrampen. Wij mensen hebben de afgelopen jaren geleerd dat het leven waar we ons veilig in waanden, niet meer vanzelfsprekend is. Rampen zijn er altijd geweest en zullen ons in de toekomst blijven overdonderen. In 1807 vond er ook zo’n ramp plaats, een ramp die de Leidse samenleving heeft ontwricht. Een vrachtschip met 37 ton buskruit ontplofte in het centrum van Leiden en vaagde een groot deel van de binnenstad van de kaart. Zelfs mensen in Groningen zouden de explosie hebben gehoord. Europa was destijds in de ban van oorlogen en een economische crisis. Toch werd de Leidse buskruitramp wereldnieuws. Hoe mensen handelen tijdens en na zo’n gigantisch impactvolle gebeurtenis is zeer leerzaam voor toekomstige rampen. Podcastmakers Richard den Haring en René van Es maken een lange, verhalende podcast over de buskruitramp.

    We reconstrueren deze krankzinnige gebeurtenis aan de hand van nieuw ontdekte ooggetuigenverslagen, opmerkelijke relikwieën en niet eerder gehoorde nazaten. We interviewen (Leidse) historici, rampdeskundigen en nazaten en trekken parallellen met andere rampspoed. Welke lessen hebben deskundigen voor toekomstige rampen? Ook willen we onderzoeken hoe het komt dat sommige rampen zo extreem beklijven, denk aan het beleg van Leiden, en andere geruisloos uit ons collectieve geheugen verdwijnen.

     

    Makers: Richard den Haring en René van Es
    Mediapartner: Unity.nu
    Output: podcast (radiodocumentaire van 45 minuten)
    Bedrag: € 8.850

    TAALSAFARI LEIDEN

    In deze artikelenserie krijgt de lezer een beeld van de historische achtergronden van Leidse monumenten en plekken, die een rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van het Nederlands en de Leidse stadstaal. Via deze artikelen maakt de lezer een denkbeeldige wandeling door de historische binnenstad van Leiden aan de hand van Nederlandse en Leidse zegswijzen. Op deze wijze wordt het maatschappelijk draagvlak voor het behoud van materieel (monumenten) en immaterieel (stadstaal) in Leiden vergroot.

     

    Maker: Girbe Buist
    Mediapartner: Leids Nieuwsblad
    Output: artikelenserie (20 afleveringen)
    Bedrag: € 3.500

    FACTCHECKING JEROEN WINDMEIJER

    De thrillers van schrijver Jeroen Windmeijer bevatten feiten en fictie. De vraag is alleen waar stoppen de feiten en waar wordt het fictie? In deze vierdelige vodcast (podcast met beeld) gaan we passages uit de Leidse Trilogie van Windmeijer - Het Petrusmysterie, Het Pauluslabyrint en Het Pilgrim Fathers Complot - voorleggen aan het kritisch oordeel van historici, religiewetenschappers en archeologen. We stellen hen op locatie in Leiden of in de studio steeds de eenvoudige vraag: feit of fictie?
    Denk aan de wending in het boek Het Petrusmysterie: volgens Windmeijer was de apostel Petrus de beschermheilige van de sleutelstad Leiden en vluchtte die niet naar Rome, zoals de overlevering ons leert, maar zou hij in plaats daarvan naar England zijn gevlucht. En dan hebben we het nog niet eens over de hordes mensen bij de Leidse VVV die tevergeefs informeren naar een bezichtiging van het ondergrondse gangenstelsel in Leiden, zoals beschreven door Windmeijer in Het Pauluslabyrint. En bestaat het document uit Het Pilgrim Fathers Complot dat in de archieven van Erfgoed Leiden en Omgeving eigenlijk wel echt?
    Kortom, genoeg vragen die voor eens en altijd een gefundeerd antwoord verdienen met eindoordeel: feit of fictie.

     

    Maker: Richard den Haring
    Mediapartner: Unity.nu
    Output: vodcastserie (4 delen)
    Bedrag: € 5.850

    LEIDEN HOORT ZE NOG STEEDS VLIEGEN

    Het doel is om een (of meerdere) onderzoeksartikel(en) te schrijven om inwoners van Leiden en omstreken te informeren over de situatie rondom de aanvliegroutes van Schiphol. Klopt het idee van de actiegroepen en een groep inwoners dat de overlast groter is geworden of in iedere geval niet minder? En wat is terechtgekomen van de aangekondigde maatregelen van Schiphol, welk effect hebben deze maatregelen gehad op de inwoners van Leiden en omstreken?

     

    Maker: Bas Vermond
    Mediapartner: Omroep West
    Output: een (of meer) onderzoeksartikel(en)
    Bedrag: € 7.000

    SCHOOLZIEK

    We hebben kinderen en jongeren leren kennen die niet naar school kunnen terwijl ze wel kunnen leren. Thuiszitters worden ze wel genoemd. Het zijn kinderen die vaak slecht tegen veel prikkels kunnen, bijvoorbeeld kinderen met autisme. Of hoogbegaafde kinderen die om een andere vormgeving van onderwijs vragen dan de meeste andere kinderen. We hebben ook ontdekt dat er in de regio Holland Rijnland serieuze pogingen zijn om hieraan iets ten goede te veranderen. We gaan onderzoeken om hoeveel kinderen het gaat, hoe ze kunnen leren en welke barrières daarvoor uit de weg geruimd moeten worden.
    Van de kinderen en jongeren die jeugdhulp krijgen, zou voor een deel ander onderwijs wel eens veel beter kunnen helpen. Maar zulk onderwijs op maat is waarschijnlijk een stuk duurder dan gewoon onderwijs. We willen uitzoeken of we met zulk passender onderwijs niet twee vliegen in één klap kunt slaan: kinderen die gezonder zijn en beter in het leven staan en een flinke besparing op de kosten voor jeugdzorg. Een besparing die misschien wel ruimschoots opweegt tegen de extra kosten voor echt passend onderwijs.

     

    Makers: Jan Stap, René Lamers en Reanne van Kleef
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: een vijfde en zesde aflevering van een TV-documentaireserie + een webartikel
    Bedrag: € 24.815

    ACHTER DE VOORDEUR VAN DE VOORKEURSTEM

    Op 14, 15 en 16 maart 2022 waren er de gemeenteraadsverkiezingen. Alle Leidenaren konden hun stem uitbrengen op een kandidaat op een partijlijst. Het grootste gedeelte van deze stemmen waren een zogenoemde ‘voorkeurstem’, oftewel een stem die niet op de lijsttrekker was. Deze voorkeurstemmen brengen echter het een en ander teweeg in de Leidse politiek. Zo zijn er vijf kandidaten door middel van voorkeurstemmen gekozen in de gemeenteraad. Er is mede door deze wijzigingen een meerderheid aan vrouwen in de raad gekomen, maar het zorgt ook voor verliezers en een opschudding van de politiek. Zo zijn er enkele kandidaten die ‘zeker waren’ van een zetel toch buiten de boot gevallen. Dit fenomeen is niet zonder gevolgen, zowel bij de kandidaten, de kiezers en het hele politieke systeem. Er zijn een hoop vraagstukken die het fenomeen voorkeurstemmen met zich mee brengt. Wat zijn de oorzaken, de verwachtingen van kiezers en wat zijn de gevolgen? Ik ga het mysterie van de voorkeurstem in kaart brengen: voorbij de voordeur van deze stem. Vanuit alle aspecten en betrokkenen zal ik de implicaties blootstellen van dit fenomeen in een serie artikelen en een podcast-serie.

     

    Maker: Hidde van Slooten
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: zeven artikelen en een zevendelige podcastserie
    Bedrag: € 4.365

    DE STRIJD TUSSEN DE GEMEENTE EN DE NCNP-BUREAUS

    'No cure, no pay' bureaus zitten de gemeente flink dwars. Zij vechten de waardebepaling aan van huiseigenaren in Leiden. Daardoor krijgt de gemeente minder inkomsten. In 2020 waren zij in vier van de tien gevallen succesvol. De gemeente kondigde daarom nieuw beleid aan.
    Ik ga kijken of dat beleid effect heeft gehad. Of het gewerkt heeft en of de gemeente dus op minder kosten gejaagd is door de ncnp-bureaus. De resultaten van mijn onderzoek ga ik opschrijven in een groot artikel van zo'n duizend woorden.

     

    Maker: Lieuwe van Slooten
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: een onderzoeksartikel
    Bedrag: € 1.430

    ONDERZOEK HUURCONTRACTEN

    Dit onderzoek neemt huurcontracten van studenten onder de loep, om te zien hoe het gesteld is met hun huurrechten in Leiden. In de huidige woningmarkt hebben verhuurders het voor het zeggen, en zullen huurders slechte contracten niet snel aanvechten. Dat geldt nog meer voor internationale studenten. Een analyse van de contracten laat zien of huurcontracten binnen de lijntjes van de wet kleuren, en wat de kwetsbaarheden zijn.

     

    Maker: Anoushka Kloosterman
    Mediapartner: Mare
    Output: een onderzoeksartikel (of meer)
    Bedrag: € 7.425

    ISOLEER MEE MET DE VVE

    De gasprijzen gaan door het dak. Je huis isoleren is nog nooit zo de moeite waard geweest. Toch is er een grote groep woningen waar plannen voor betere isolatie (of zonnepanelen) moeilijk van de grond komen. Dat zijn flatgebouwen of andere complexen met een vereniging van eigenaren (VvE).
    Pogingen van VvE’s om te verduurzamen lopen vaak uit op ruzie of een patstelling. Daardoor blijven ook in Leiden duizenden woningen onnodig veel energie verbruiken. Hoe komt dat? Zijn er ook VvE’s die hun verduurzamingsplan wél rond krijgen? En wat kunnen anderen daarvan leren?
    In een reeks achtergrondverhalen diepen we dit onderwerp uit.
    Omdat intussen door de Oekraïne-oorlog een acute gascrisis dreigt, wordt tegelijk voor álle Leidenaren een wekelijkse korte rubriek over isoleren en andere energiebesparing verzorgd. Met actuele tips van Leidse energiecoaches en andere voorbeelden uit de Leidse praktijk.

     

    Maker: Frank Steenkamp
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: negen reportages en een actuele rubriek (20 afleveringen)
    Bedrag: € 19.240

    Gehonoreerde projecten najaarsronde 2021

    Op volgorde van indiening.

    De projecten die zijn toegekend in 2021, 2022 en 2023 worden deels gefinancierd door het Mediafonds Zuid-Holland.

    De met een * gemarkeerde projecten vallen onder de studentenregeling.

    LEREN IN LEIDEN - EXTRA AFLEVERING

    ‘Passend onderwijs’ richt zich in de praktijk meer op de ‘problemen’ van kinderen dan op hun potenties en kwaliteiten. Sterker nog, in te veel gevallen is het onderwijs zelf oorzaak van problemen bij kinderen. Problemen die leiden tot onderpresteren, stressklachten en zelfs tot niet meer naar school kunnen. Dit is onder andere het geval bij hoogbegaafde kinderen. ‘Ze hebben nooit leren leren’, wordt wel geroepen. Zeker spelen metacognitieve vaardigheden een rol. Maar het is niet de enige oorzaak. Wat dan wel die oorzaken zijn en hoe deze kinderen les zouden moeten krijgen, gaan we onderzoeken.

     

    Makers: Jan Stap en René Lamers

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: een extra vierde aflevering van TV-documentaireserie
    Bedrag: € 7.319

    DE ALLEROUDSTEN VAN LEIDEN IN CIJFERS

    Voor dit onderzoek wil ik de Leidse vergrijzing onderzoeken met een data-analyse. Hoe komt het dat de vergrijzing in Leiden sterker is dan in andere steden? Hoeveel van de alleroudsten van Leiden - mensen boven de 85 - wonen nog zelfstandig? Wat heeft dat voor gevolgen? En wordt er rekening gehouden met de nieuwe behoeftes van deze nieuwe ouderen?
    Dit project resulteert in vier grote onderzoeksverhalen in de krant en op de site van het Leidsch Dagblad.

     

    Maker: Suzanne Bremmers

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: een vierdelige serie onderzoeksartikelen
    Bedrag: € 13.125

    52 WEKEN, 52 LANDEN

    Fotograaf Koen Suidgeest onderzoekt de veelbesproken maar vaak onzichtbare diversiteit in Leiden. Onze regio staat bekend om haar internationale karakter en de statistieken beamen dat: maar liefst een derde van alle inwoners heeft een migratieachtergrond. Maar dat zien we niet altijd terug in het dagelijkse leven. Veel groepen leven op eilandjes en zijn nagenoeg onbekend. Suidgeest geeft ze een podium door een jaar lang elke vrijdag één of enkele foto’s en een begeleidende tekst te publiceren van inwoners met steeds een andere culturele achtergrond of nationaliteit.

     

    Maker: Koen Suidgeest

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: een jaar lang wekelijks twee pagina's in de krant
    Bedrag: € 15.575

    HOE DUURZAAM IS POELGEEST (NOG)?

    ‘Duurzaamheid troef in nieuwe woonwijk - Groot deel Poelgeest autovrij.’ Zomaar een van de vele koppen uit het Leidsch Dagblad eind jaren negentig van vorige eeuw. Poelgeest (Oegstgeest) zou een milieuvriendelijke wijk worden waar auto’s werden geweerd. Poelgeest zou naast autoluw ook duurzaam worden, het energieverbruik zou laag zijn en met regenwater zou zorgvuldig worden omgesprongen. ‘Een wijk voor de liefhebbers’ noemde een makelaar het. Wat is er van de duurzaamheid in de wijk terechtgekomen?
    In een viertal paginagrote artikelen en bijbehorende interviews voor Sleutelstad.nl willen we de geschiedenis van de duurzame wijk Poelgeest beschrijven, de toenmalige idealen uiteenzetten, een aantal bewoners van het eerste uur aan het woord laten, de vergelijking trekken met een aantal wijken in Leiden en een beeld schetsen van de plannen voor een duurzame toekomst.

     

    Maker: Willemien Timmers

    Mediapartner: Oegstgeest Courant i.s.m. Sleutelstad & student Journalistiek

    Output: vier grote artikelen in de krant en op de website
    Bedrag: € 2.700

    GEEN ROOIE CENT - WORDT VERVOLGD

    In 2019 presenteerde het Leidse college het nieuwe armoedebeleid. Maatwerk was daarbij het centrale thema. Generieke regelingen zoals bijvoorbeeld de declaratieregeling werden afgeschaft. Het gemeentebestuur zette in op de sociale wijkteams, met maatwerkbudget en snelle hulp bij schulden. Podcastmakers Andy Clark en Gerry van Bakel maakten twee jaar geleden de podcastserie 'Geen rooie cent' over armoede in Leiden. Nu is het tijd om terug te gaan naar een aantal gesprekspartners van toen.
    Ons onderzoek spitst zich toe op de vraag: wat is er van het nieuwe armoedebeleid terechtgekomen? Heeft het extra geld gekost of juist geld opgeleverd? Is het aantal mensen dat in armoede leeft veranderd? En speelt het thema armoede een rol bij de aankomende gemeenteraadsverkiezingen?

     

    Makers: Andy Clark en Gerry van Bakel

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: vier podcasts met geschreven portretten voor op de website, en een radiodocumentaire plus artikel
    Bedrag: € 11.440

    JOURNALISTIEK IN LEIDEN: VERLEDEN, HEDEN EN TOEKOMST

    In dit project doen docenten en studenten uit vijf verschillende universitaire opleidingen onderzoek. Samen schrijven ze de bouwstenen voor een nieuwe geschiedenis van de Leidse media: van stadsomroeper tot stadsomroep Sleutelstad. En over een van de oudste kranten ter wereld, de Leydsche Courant (1688-1992), de wereldberoemde Gazette de Leyde en het huidige Leidse medialandschap. Wie schreven en schrijven, lazen en lezen het nieuws in deze Kennisstad? Hoe veranderen de functies en normen van de journalistiek? Wie waren die journalisten en wie was de eerste Leidse vrouwelijke journalist? Vanuit welke Leidse gebouwen en straten opereerden zij? Wat droegen en dragen lokale media bij aan de democratie? Heeft lokale journalistiek toekomst?
    Alle verhalen komen samen op 3 november 2022, de Dag van de Leidse journalistiek: een publiekssymposium, en een speciale krant, de Gazette van Leiden, voor alle Leidsch Dagbladabonnees, Leidenaren en geïnteresseerden. Er is een (blijvende) Journalistiekstadswandeling voor alle deelnemers van diverse symposia en de P.J. Bloklezing. In de aanloop naar deze dag zijn er een serie podcasts (samen met Omroep Sleutelstad), enkele artikelen in het Leidsch Dagblad, een pop-up tentoonstelling in de UB Leiden en enkele openbare lezingen in samenwerking met UB/Erfgoed Leiden (december 2021-november 2022).

     

    Projectleiding: Jaap de Jong en Garrelt Verhoeven

    Mediapartners: Leidsch Dagblad en Sleutelstad

    Output: een speciale krant, een serie podcasts, enkele artikelen, etc.
    Bedrag: € 10.000

    AFREKENEN MET VIER JAAR GEMEENTEPOLITIEK

    Op 16 maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Naast een moment om vooruit de blikken op de komende vier jaar, is dit hét moment om kritisch terug te blikken op de afgelopen raadsperiode. Wat hebben de partijen bereikt? Welke besluiten hebben het niet gehaald en welke partijen zijn daarvoor verantwoordelijk? En welke omstreden besluiten haalden juist wel een meerderheid en zorgen nu voor onrust in de stad?
    In een dagelijks televisieprogramma op Sleutelstad TV worden alle Leidse lijsttrekkers in de dagen voor de verkiezingen geïnterviewd door politiek verslaggever IJsbrand Terpstra.

     

    Maker: IJsbrand Terpstra

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: een twaalfdelige serie tv-programma's.
    Bedrag: € 7.280

    POLITIEKE AVONDVITAMINEN

    In het radioprogramma ‘Politieke Avondvitaminen’ praten de presentatoren iedere week met twee lokale politieke partijen over een lokaal ‘probleem’. Inwoners uit Leiden, Leiderdorp, Zoeterwoude, Voorschoten, Oegstgeest en Wassenaar kunnen de redactie van Unity.NU laten weten waar ze tegenaan lopen binnen hun gemeente. De inwoner wordt uitgenodigd om in de studio het probleem voor te leggen aan twee politici. Hierover gaan de presentatoren met hun gasten in gesprek. Waar mogelijk wordt er ook een deskundige uitgenodigd. Het doel is om zaken die aandacht nodig hebben onder de aandacht te brengen, bespreekbaar te maken, op de politieke agenda te krijgen en waar mogelijk ook op te lossen.
    Het programma wordt iedere woensdagavond tussen 21.00 en 22.00 uur live uitgezonden op de radio bij de streekomroep Unity.NU en is via kijkradio ook te zien op televisie en online op www.unity.nu.
    Fragmenten uit het programma vormen een samenvatting en worden herhaald op TV en komen online beschikbaar. Deze fragmenten worden ook via Social Media gedeeld.

     

    Makers: Rudo Slappendel, Ties van Kesteren, Brigit Disseldorp, Joyce van Meurs

    Mediapartner: Unity.NU

    Output: een twintigdelige serie radioprogramma's.
    Bedrag: € 9.800

    *BEDELVERBOD IN LEIDEN: ONTERECHT ONRECHT?

    In december 2020 is in Leiden het bedelverbod ingevoerd. In vele gebieden in de binnenstad is het verboden om te bedelen. Als er in een verboden gebied toch gebedeld wordt, loopt de bedelaar het risico een boete van zo’n 95 euro te ontvangen. Zodoende wil de gemeente overlast door bedelaars terugdringen en ervoor zorgen dat dit beter te handhaven is. Een jaar na de invoering stellen wij de vraag: werkt het bedelverbod in Leiden? Om deze vraag te beantwoorden gaan we met verschillende partijen in gesprek, om zo goed mogelijk alle kanten van dit verhaal te belichten. Verder oordeelde het EHRM dit jaar dat het Zwitserse bedelverbod in strijd is met de rechten van de mens; een uitspraak die volgens het EHRM ook voor de Nederlandse rechtsorde van belang is. Hiermee is dit actuele onderwerp niet alleen relevant voor de Leidse, maar ook de Nederlandse maatschappij. Om die reden belichten wij bij de beantwoording van deze vraag dan ook zoveel mogelijk verschillende invalshoeken.

     

    Makers: Elodie Harreman, Ralph van Houte, Rick van Gelder en Marciëlle van der Kraan

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: een achtergrondartikel
    Bedrag: € 500

    *RUIMTELIJKE INDELING EN GENDER

    Elsa Kannekens, Jessie Eickhoff en Sofie Bongers (studenten Journalistiek en Nieuwe Media aan de Universiteit Leiden) schrijven voor Sleutelstad een onderzoeksartikel. Binnen dit artikel gaan wij in op de invloed van gender op de ruimtelijke indeling van de stad Leiden. We onderzoeken of je in Leiden terugziet dat er meer vrouwen dan mannen wonen aan de hand van de volgende onderzoeksvraag: “Moet de ruimtelijke indeling van Leiden meer ingericht worden op vrouwen en zo ja, hoe?”
    In ons achtergrondartikel laten we verschillende bronnen aan het woord om deze vraag te beantwoorden. We spreken met een stadshistoricus, een planoloog, de gemeente en de voorzitter van de Feminist Evolution Leiden. Door het onderwerp via verschillende invalshoeken te belichten, geven wij antwoord op onze onderzoeksvraag.
    In ons audiofragment maken we een stadswandeling door Leiden met een planoloog. Hierbij stippen we herkenbare punten in Leiden aan waar duidelijk vrouwelijke kenmerken of verbeterpunten naar voren komen. We ondersteunen dit audiofragment met foto’s zodat Leidenaren de punten ook herkennen.

     

    Makers: Elsa Kannekens, Jessie Eickhoff en Sofie Bongers

    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: achtergrondartikel met audiofragment
    Bedrag: € 500

    *PERSVEILIGHEID IN LEIDEN

    Journalisten hebben in toenemende mate te maken met agressie (intimidatie, bedreiging, mishandeling, enz.), zowel online als offline. De NOS heeft bijvoorbeeld afgelopen jaar na aanhoudende bedreigingen de logo’s van haar satellietwagens gehaald en afgelopen jaarwisseling is een Leidse journalist bekogeld met vuurwerk. Agressie tegen journalisten gebeurt niet alleen op landelijk niveau, maar heeft ook impact op de lokale journalistiek.
    In het landelijk nieuws is er steeds meer aandacht voor agressie richting journalisten in het algemeen. Uit onderzoek in opdracht van PersVeilig blijkt dat 8 op de 10 journalisten ervaring heeft met geweld of bedreiging tijdens hun werkzaamheden. Ons onderzoek kijkt naar de gevolgen die deze trend heeft op de Leidse journalisten. Worden lokale journalisten bijvoorbeeld voorbereid op online en offline agressie en in hoeverre is er ruimte voor nazorg na incidenten?
    Ons eindproduct is een geschreven artikel met een audioreportage die gepubliceerd wordt bij Sleutelstad. In het artikel behandelen we de bevindingen naar aanleiding van een vragenlijst die verspreid wordt onder Leidse journalisten. Daarnaast komen ook incidenten waarmee journalisten in aanraking zijn geweest aan het licht. Voor de audioreportage zijn we aanwezig bij een cursus van PersVeilig en komen Leidse lokale journalisten aan het woord.

     

    Makers: Vera Brouwer, Edo van Rossum, Valerie Vocking, Stijn Goossens
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: achtergrondartikel met een audioreportage
    Bedrag: € 500

    *PERSONEELSTEKORTEN IN DE LEIDSE ZIEKENHUIZEN

    Als er iets is wat de coronacrisis heeft laten zien, is het dat Nederland niet zonder goed functionerende ziekenhuizen kan. De zorgvraag neemt toe - blijkt uit onderzoek van het CBS (2020) - terwijl de zorgsector veel ziekteverzuim kent en veel medewerkers vertrekken. Personeelstekorten in ziekenhuizen vormen zodoende een serieus probleem; zeker in regio Leiden. Voorgaande jaren is af en toe gepubliceerd over de tekorten in LUMC en Alrijne, maar met name in de vorm van ‘vlugge’ nieuwsitems. Diepgravend journalistiek onderzoek rondom de personeelstekorten en de impact hiervan op medewerkers, patiënten en de Leidse regio in het algemeen, is tot dusver uitgebleven. Dit, terwijl de Leidse (kennis)economie sterk leunt op de gezondheidszorg. Kortom: landelijk een actueel thema, regionaal uiterst relevant, maar nog onderbelicht. Dé aanleiding om de Leidse ‘ziekenhuiswereld’ in te duiken met de prangende vraag: Wat is de staat van de personeelstekorten in de Leidse ziekenhuizen en welke concrete gevolgen hebben deze tekorten voor medewerkers en patiënten? We zullen allereerst de staat van de personeelstekorten onder de loep nemen en de genoemde ziekenhuizen onderling vergelijken, om vervolgens de concrete gevolgen hiervan voor medewerkers en patiënten te onderzoeken. Dit resulteert in een publicatie voor Sleutelstad, in de vorm van een artikel en een audiofragment.

     

    Makers: Audrey de Ridder, Rosa Hordijk en Sara Visser
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: uitgebreid artikel en een audiofragment
    Bedrag: € 500

    *HIER ALLEEN PINNEN

    De 'Hier alleen pinnen' stickers vliegen je om de oren. Voor veel mensen is het al normaal geworden om alleen met pinpas, telefoon of smartwatch te betalen, maar er zijn ook mensen die er last van hebben. Een muntje voor de straatkrantverkoper, een bijdrage aan de collectant en de fooi in de horeca is er vaak niet meer bij. Met dit project onderzoeken wij de gevolgen van het verdwijnen van cash geld voor de mensen die daar juist baat bij hebben. Wij willen ook onderzoeken waarom bepaalde ondernemingen alleen maar cash geld aannemen. In een multimediaal journalistiek artikel, met een deel audio in de vorm van een voxpop, brengen wij deze ontwikkeling in kaart.

     

    Makers: Julia Schipper, Donya Groen, Daphne Stolwijk en Isabelle Huizing
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: multimediaal artikel
    Bedrag: € 500

    *FELYX DEELSCOOTERS IN LEIDEN

    Het verkeer binnen de Leidse singels is hectisch. Verkeersongevallen in Leiden zijn allesbehalve zeldzaam en binnenkort komt er in het Leidse verkeer wellicht een nieuwe speler bij: de deelscooter. Felyx heeft plannen om naar Leiden te komen, maar wat betekent dat voor het verkeer in Leiden. Is Leiden wel klaar voor de nieuwe elektrische voertuigen? Of probeert de gemeente deze juist te weren? En wat betekent dit voor de omgeving, waar fietsers noch voetgangers de ruimte hebben om zich te verplaatsen. Om dat te onderzoeken spreken wij met de gemeente Leiden, de gemeente Haarlem, Felyx, Leidse buschauffeurs, een cityplanner en hoogleraar urban studies.

     

    Makers: Menno Waebeke, Kim Bergsma, Daphne Nietfeld, Tomas Dollar
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: artikel en audiofragment
    Bedrag: € 500

    *LEIDEN CITY OF SCIENCE EUROPE 2022

    Het doel van dit project is om een diepgaand onderzoek te doen rondom Leiden City of Science Europe 2022. Hierbij maken we op elk onderdeel een vergelijking met de ervaringen van de Europese Culturele Hoofdstad Leeuwarden-Fryslân 2018. Zo was er in Leeuwarden geen geld om de culturele sector te ondersteunen nadat het jaar 2018 voorbij was. Ook vielen kosten hoger uit dan verwacht. Tegelijkertijd gaf de organisatie ruimschoots de bewoners en de verschillende gemeenschappen de kans op hun eigen manier hun eigen steentje bij te dragen. Centraal staat of Leiden 2022 deze fouten kan voorkomen en de successen van Leeuwarden kan evenaren. Deze inzichten worden vervolgens vertaald naar een online nieuwsartikel en een radio-item.

     

    Makers: Freek Haije, Elisabeth Brugman en David van Benthem
    Mediapartner: Sleutelstad
    Output: een online nieuwsartikel en een radio-item
    Bedrag: € 500

    GEHONOREERDE PROJECTEN VOORJAAR 2021

    Op volgorde van indiening. De projecten die zijn toegekend in 2021, 2022 en 2023 worden deels gefinancierd door het Mediafonds Zuid-Holland.

    De met een *gemarkeerde projecten vallen onder de studentenregeling

    HET PILOTENGRAF

    Op een herfstdag in 1943 boort een gevechtspiloot zijn toestel in het hart van de stad, pal naast het St. Elisabeth ziekenhuis. In de brandende krater prijkt een hakenkruis op de staart van het vliegtuig. Alleen de piloot is dood. In Leiden wordt gesproken van een mirakel, omdat de stad die dag voor een ramp gespaard is gebleven. Volgens de lokale legende zou van de piloot alleen een hand zijn gevonden. Het verhaal blijft in mysterie gesluierd.
    In Het Pilotengraf, een verhalend erfgoedproject van Pim van der Heiden voor het Leidsch Dagblad, horen we de laatste ooggetuigen vertellen, nemen we de ware toedracht van de crash onder de loep en gaan op zoek naar de verloren gewaande gedenksteen, die na de oorlog in de entree van het ziekenhuis werd ingemetseld. Zal het Pim lukken om de raadsels rondom deze opzienbarende gebeurtenis eindelijk te ontrafelen? Je hoort het in Het Pilotengraf, vanaf de herfst van 2021 gratis te beluisteren.

     

    Maker: Pim van der Heiden

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: zesdelige podcast

    Bedrag: € 5.000

    PHD VOOR DUMMIES

    ‘Steeds meer Nederlanders promoveren’, kopte de Volkskrant onlangs. Het aantal PhD-studenten is in dertig jaar tijd meer dan verdubbeld, terwijl er nauwelijks vaste banen zijn voor gepromoveerden. De Leidse onderzoekers Ingeborg Meijer en Inge van der Weijden concludeerden in 2017 al dat meer dan een derde van de Leidse promovendi groot risico op psychische klachten loopt. Veertig procent van de Nederlandse promovendi overweegt zelfs te stoppen, concludeert Promovendi Netwerk Nederland op basis van hun onlangs verschenen onderzoek.
    En toch, ondanks al deze onheilspellende berichten, overweeg ik zoals zovelen de stap te zetten naar een PhD in Geschiedenis. Ik droom immers van een carrière in de wetenschap en zonder PhD is die carrière uitgesloten. Het is een bar vooruitzicht zonder garantie dat ik daadwerkelijk aan een academische baan kom. Is het de moeite wel waard? Met deze podcast duik ik dieper in de wereld van de PhD’s met als doel de knoop door te hakken: ga ik ervoor of kies ik eieren voor mijn geld?

     

    Maker: Fenna IJtsma

    Mediapartner: Mare

    Output: zesdelige podcast

    Bedrag: € 3.910

    DE KOERS VAN HET BIO SCIENCE PARK

    Het Bio Science Park is een interessante kapstok voor financieel-economische verdieping en een nieuwe vorm van 'het Leidse mandje'. De output bestaat uit een maandenlange productie van o.a. dagelijks nieuws over ontwikkelingen op BSP, grotere verhalen over kapitaalstromen, een inhoudelijke bedrijvenportrettenserie en berichten die de hoeveelheid BSP-patenten in kaart brengen. Daarnaast wordt een aandelenwidget ontwikkeld voor alleen in Leiden aanwezige beursfondsen (bijvoorbeeld Janssen, Pharming, Galapagos, Airbus en eigenlijk ook gewoon Heineken) en die krijgt een plek op de homepage van Leidschdagblad.nl

     

    Makers: GerBen van 't Hek, Martijn de Meulder en Coen Polack

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: serie wekelijkse profielen, dagelijkse berichten, onderzoeksverhalen en een aandelenwidget

    Bedrag: € 28.720

    DE VERSTEENDE STADSRIVIER

    Leiden is de op één na waterigste stad van Nederland, maar ook een van de meest versteende. En dat terwijl een paar kilometer verderop de zeespiegel stijgt, en we steeds vaker super-slagregens kunnen verwachten. Moeten we ons gaan voorbereiden op natte voeten?
    Fotograaf en schrijver maken samen een 'Reisje langs de Rijn', voor een veelzijdig portret van de oude, versteende rivier. We onderzoeken hoe de rivier de stad heeft gevormd en andersom, brengen in kaart waar nu al knelpunten zitten, en verkennen de dreiging van de toekomst. We willen weten hoe bestuurders, beheerders en wetenschappers ernaar kijken, maar duiken ook in de belevingswereld van de 'gewone' Leidenaar. Het gezin dat op vijftig centimeter van de waterspiegel televisie kijkt, de kok die zijn zalm staat te bereiden met slechts een enkele muur tussen hem en het water in: dit zijn uiteindelijk de mensen om wie het gaat.
    We maken een vierdelig dubbelportret, dat de Leidenaar op een nieuwe manier naar het schijnbaar zo vanzelfsprekende water laat kijken. Woord en beeld zijn gelijkwaardig en werken op verrassende manieren op elkaar in.

     

    Makers: Rob Overmeer en Afke van der Toolen

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: vierdelig dubbelportret

    Bedrag: € 24.893

    EVEN NAREKENEN

    Het publiek wordt in de media doodgegooid met cijfers. Maar de slordige duiding van die cijfers zorgt vaak voor misverstanden en verkeerde beeldvorming. Dat geldt ook in Leiden – of het nu gaat om criminaliteit, kosten van sportvelden of de wildgroei van kapperszaken.
    De rubriek ‘EVEN NAREKENEN’ neemt elke week de cijfers over één onderwerp onder de loep en biedt helderheid. Soms wordt dit een diepgaande factcheck bij een bestaande controverse. Vaker zal de rubriek een nog onopgemerkte trend signaleren – of een denk- of rekenfout rond cijfers over een actuele kwestie.
    De publicatie bestaat vooral uit leesbare tekst op de website van Sleutelstad, met vaak een verhelderende tabel of grafiek. Daarnaast worden de bevindingen ook geregeld gepresenteerd in een radio- of TV-uitzending van Sleutelstad.

     

    Maker: Frank Steenkamp

    Mediapartner: Sleutelstad

    Output: twintigdelige serie

    Bedrag: € 13.000

    DE ZORG VOOR ONGEDOCUMENTEERDEN

    In Leiden wonen zo’n dertig mensen zonder documenten. Voorheen konden ze terecht bij de bed-, bad- en broodvoorziening, maar deze is gesloten. Een Landelijke Vreemdelingen Voorziening in Rotterdam zou meer toekomstperspectief bieden, maar de drie uitgeprocedeerde asielzoekers die hier naartoe zijn gegaan, zijn alweer terug. De anderen wilden om verschillende redenen niet naar Rotterdam.

    Voor een serie artikelen in het Leidsch Dagblad willen we zes ongedocumenteerden volgen. Wie zijn deze mensen? Wat doen ze de hele dag in Leiden? Hoe zorgen ze voor zichzelf? Wat voor gezondheidsgevolgen heeft het leven op straat? Bij wie krijgen ze medische hulp? Bij wie psychische hulp? Hoe zien ze hun toekomst?

    Het gaat om een samenwerking tussen journalist Suzanne Bremmers en de stadsfotograaf van Leiden Leonie van der Helm. In het Leidsch Dagblad wordt de ongedocumenteerde zowel in woord als in beeld geportretteerd. We willen de ongedocumenteerden meerdere malen interviewen en fotograferen, zodat een goed beeld ontstaat van het leven van deze mensen. Daarbij onderzoekt Suzanne Bremmers de gezondheid en zorg die beschikbaar is voor deze groep.

     

    Makers: Suzanne Bremmers en Leonie van der Helm

    Mediapartner: Leidsch Dagblad

    Output: zesdelige serie portretten in woord en beeld

    Bedrag: € 5.580

    HELLO LEIDEN